Share |

Zavod za kliničku mikrobiologiju i hospitalne infekcije - vrste uzoraka i osobitosti

Uzorci iz:

Gornjeg dišnog sustava

Donjeg dišnog sustava

Spolnomokraćnog sustava

Probavnog sustava

Tjelesnih tekućina

Kože, sluznica i rana

GORNJEG DIŠNOG SUSTAVA

vrste
  • obrisak  nosa 
  • obrisak ždrijela
  • obrisak oka
  • aspirat uha: samo kod rupture bubnjića
  • aspirat sinusa
osobitost
  • poslati dva obriska, jedan na bakteriologiju, drugi za gljive
  • orijentacijski se može uzeti obrisak nazofarinksa, ali je korelacija s etiološkim uzročnikom upale srednjeg uha ili sinusa mala
na početak

 
DONJEG DIŠNOG SUSTAVA

vrste
  • obrada semikvantitativna, kvantitativna i kvalitativna
  • iskašljaj
  • aspirat traheje
  • bronhoalveolarni lavat
  • pleuralni aspirat
  • bioptat pluća
  • urin pri sumnji na legionelozu i pneumokoknu pneumoniju i/ili sepsu
na početak

 
SPOLNOMOKRAĆNOG SUSTAVA

vrste
  • urin - vrste:
    • srednji mlaz prvog jutarnjeg urina
    • uzorak urina iz urinarnog  katetera
    • uzorak urina dobiven suprapubičnom punkcijom
    • tri uzorka urina, tri dana zaredom, za dokaz rekurentne bakteriurije*
    • tri uzorka urina za M. tbc poslati na HZJZ (referentni laboratorij)*
    • prvi mlaz prvog jutarnjeg urina- obrada na mikoplazme i ureaplazme
  • obrisak uretre
  • ejakulat
  • bris endocerviksa
  • plodna voda
  • tkivo
  • implantat (spirala)

* za dodatne pretrage poslati više obrisaka 
na početak

 
PROBAVNOG SUSTAVA

vrste
  • bioptat sluznice želuca
  • aspirat sadržaja duodenuma
  • stolica
  • provocirana stolica
  • analni otisak
na početak

 
TJELESNIH TEKUĆINA

vrste
  • krv za dokaz bakterijemije (hemokultura)
  • peritonejska  tekućina
  • cerebrospinalni likvor
na početak

 
KOŽE, SLUZNICA I RANA
vrste
  • dva obriska istovremeno: aspirat, bioptat

vrste lezije i ciljani uzorci
  • površna lezija - ciljani uzorci: dva brisa, aspirat, tkivo
  • duboka lezija - ciljani uzorci: tkivo, aspirat
  • kronična rana - ciljani uzorci: tkivo, aspirat
  • tlačni vrijed - ciljani uzorci: tkivo, aspirat
  • zatvoreni absces - ciljani uzorci: aspirat, tkivo
  • otvoreni absces - ciljani uzorci: tkivo (stijenka abscesa), aspirat
  • fistula - ciljani uzorci: aspirat iz donje trećine fistule ili sa dna
osobitost
  • Obrisci su najlošiji izbor uzoraka, jer su mikrobi izloženi isušivanju i kisiku, pa se takav uzorak mora staviti u reduciranu, neselektivnu transportnu podlogu.
    Anaerobne bakterije ugibaju eksponirane zraku, ali u mješanim uzgojima mogu preživjeti i dulje od 24 sata
  • Uzorke koje nije moguće transportirati do laboratorija unutar 1-2 sata, treba pohraniti pri sobnoj temperaturi u tekućim transportnim
    podlogama. Povišena temperatura može uzrokovati različiti rast nekih mikroba, pa čak i smrt, dok niže temprature mogu uzrokovati porast difuzije kisika.
  • Uzorci rana obrađuju se kvantitativno i kvalitativno, što znači da je moguće odrediti količinu mikroorganizama u rani i prisutnost
    invazivnih patogena. Pri odabiru obriska kao ciljanog uzorka, rana
    se može u odnosu na ukupan broj uzročnika odrediti semikvantitativno pri čemu se izrazito gust porast bakterija izražava kao >105 CFU/mL.
  • Odabirom bioptata može se iskazati i kvantitativna količina mikroba što je značajno za interpretaciju izolata u odnosu na kolonizaciju, kritičnu kolonizaciju i infekciju. Prisutna količina vitalnih mikroorganizama čimbenik je virulencije mikroba.
    Količina mikroba izražava se kao broj poraslih kolonija u mL ili gramu uzorka. Zbog toga je važno uzeti određenu količinu uzorka, >1,0 gram tkiva ili > 1mL sadržaja.
na početak